Preguntanan segun artíkulo 96 di Reglamentu di Òrdu tokante violensia doméstiko, maltrato i abuso seksual skondí di mucha na Kòrsou
Ministerio di Desaroyo Sosial, Labor i Bienestar
Sra. Charetti America-Francisca
Fort Amsterdam 17
Kòrsou
30 di sèptèmber 2026
Tópiko: Preguntanan segun artíkulo 96 di Reglamentu di Òrdu tokante violensia doméstiko, maltrato i abuso seksual skondí di mucha na Kòrsou
Apresiabel señora America-Francisca,
Suskrito, miembro di frakshon di Movementu Futuro Kòrsou den Parlamento di Kòrsou, Maria Nita, ta pidi bo atenshon pa un problema sosial serio: tin mucha ku ta pasa den situashon di maltrato òf abusu, spesialmente den nan propio kas, pero ku nan situashon no semper ta yega na konosementu di e instansianan ku mester yuda i protehá nan.
Sifranan ofisial ta mustra prinsipalmente e kasonan ku ta wòrdu reportá i ku a yega na konosementu di e instansianan. Pero esei no ke men ku e sifranan ei ta mustra henter e problema. Tin mucha ku ta pasa den situashon difísil òf ku ta sufri di maltrato i abusu, pero ku nan kaso nunka ta wòrdu reportá.
Hustamente e muchanan ei ta preokupá nos mas: esnan ku ta sufri den silensio, ku tin miedu pa papia, ku no sa na ken nan por akudí òf ku simplemente no ta den posishon pa buska yudansa nan mes. Un mucha ta dependé hopi biaha di un adulto, un maestro, un famia, un bisiña, un dòkter òf otro persona den su ambiente, pa mira ku algu no ta bon i pa duna e señal nesesario.
P’esei, nos no por basa nos solamente riba e kasonan ku ta wòrdu reportá. E reto ta hustamente kon nos por identifiká i yega serka e muchanan ku no ta den e sifranan, pero ku sí tin mester di protekshon i yudansa. Pasobra un mucha ku no ta den estadístika, no ke men ku e problema no ta eksistí.
Konsiderando esaki, suskrito, hasiendo uso di artíkulo 96 di Reglamentu di Òrdu di Parlamento, ta hasi e siguiente preguntanan:
- Kuantu kaso di maltrato i abusu seksual di mucha ta wòrdu reportá kada aña? Di e kasonan ku ta wòrdu reportá, kuantu ta wòrdu investigá, kuantu ta risibí seguimiento i kuantu finalmente ta resultá den yudansa òf protekshon pa e mucha?
- Kon skolnan, servisio di salú, organisashonnan deportivo, sentronan di kuido i organisashonnan sosial ta rekonosé señalnan ku por indiká ku un mucha ta wòrdu maltratá òf abusá?
- Ki preparashon i guia profeshonalnan ku ta traha ku mucha ta risibí pa nan sa kon pa aktua ora nan sospechá òf mira señal ku un mucha ta sufri di maltrato òf abusu?
- Unda un mucha òf un adulto por bai si e ke reportá ku e tin preokupashon ku un mucha posiblemente ta wòrdu maltratá òf abusá? I kon ta garantisá ku e por hasi esaki na un manera sigur i konfidensial?
- Kon ta sòru pa protehá e muchanan ku no ta bai skol regularmente òf ku kasi no tin kontakto ku maestro, dòkter òf otro profeshonal pafó di kas, i ku p’esei ta mas difísil pa otro hende mira si algu no ta bon ku nan?
- Kiko ta pasa despues ku un kaso di posibel maltrato òf abusu di un mucha wòrdu reportá? Ken ta wak promé si e mucha ta sigur, ken ta investigá kiko a pasa, i kon ta sòru ku e mucha ta haña e protekshon i yudansa ku e tin mester?
- Kon ta garantisá ku e diferente instansianan ta traha huntu, pa un mucha no keda manda di un lugá pa otro òf pèrdè den e sistema, sin risibí yudansa i protekshon na tempu?
- Tin sufisiente personal prepará pa atendé e kasonan di maltrato i abusu di mucha efisientemente, òf e falta di personal i kapasidat ta hasi ku algun mucha mester warda inaseptablemente largu pa risibí yudansa i protekshon?
- Gobièrnu ta dispuesto pa publiká regularmente sifranan tokante maltrato i abusu di mucha, respetando nan privasidat?
- Kua ta e medidanan konkreto i tangibel ku Gobièrnu ta bai tuma pa prevení abusu, detekt’é mas trempan i garantisá ku despues di ku un kaso wòrdu reportá e mucha ta haña protekshon, yudansa i seguimiento nesesario?
- Kon Gobièrnu ta identifiká i yega serka e muchanan ku ta sufri di maltrato òf abusu seksual den silensio den nan propio kas, spesialmente ora nan no por òf no sa kon pa pidi yudansa? I kon ta sòru ku e muchanan aki ta haña protekshon nesesario?
Suskrito ta apresiá si minister por duna kontesta riba e preguntanan hasi por eskrito.
Atentamente,
Maria Nita,
Parlamentario pa
frakshon di MFK

